08-05-2009: Treasure!!

Vanaf de dag dat we in Butare (did you mean But are?) zijn aangekomen, proberen we aan de data uit het weerstation (in de achtertuin van het Giscentrum) te komen. Dit weerstation staat er al sinds 2006, en staat vlakbij ons huis en in ons onderzoeksgebied. Een uitzonderlijke luxe, vaak moet je (als je je er al een kunt permiteren) deze nog zelf opbouwen of het met data van een verder van je onderzoeksgebied gelegen station doen.

foto: meteotoren in de achtertuin van het Giscentrum

Maar daadwerkelijk aan de data te komen valt nog niet mee: het kastje zit op slot, de laptop met benodigde sofware is gestolen, de kabel is stuk, het kastje is open maar de kabel past niet, internet doet het niet dus je kunt geen software downloaden, degene die over de meteotoren gaat is al een half jaar weg, Eric is vandaag naar Kigali en we hebben wel een andere kabel maar geen software...

Niemand weet of het station nog werkt, aangezien er niemand is die belang heeft bij de data. We weten dus niet of bijvoorbeeld de accu het nog doet, of dat het gegeugen al vol is. Deed een van onze afrikaanse vrienden geen onderzoek naar neerslag in de buurt van Butare? Je blijft je hier verbazen! Om het nog ingewikkelder te maken: Omar heeft van zijn onderzoeksbudget ook een weerstation gekocht en speculeert vanaf dag 1 over een mogelijke locatie voor het nieuw op te zetten weerstation.

Vandaag lijken alle puzzelstukjes op hun plaats te vallen: er is software voor de kabel, Eric en de grote sleutel zijn er en we hebben onze laptop met benodigde software meegenomen... We lopen naar de achtertuin en lopen naar het kastje (en vandaag niet naar de muur?): we zijn benieuwd: zou het dan toch?!! We sluiten alles aan en maken via de laptop contact met de datalogger. Dat gaat goed, nu de data downloaden: een foutmelding... En het begint te regenen. Eerst maar even schuilen.

Nog maar een keer proberen, er staan een aantal bestandjes dus we proberen ze een voor een... Ja, we downloaden data!! Het is bijna niet te geloven, het weerstation blijkt nog te werken, en het geheugen (iets van 8MB) zit pas in oktober vol: we zijn ruim op tijd (maar we hadden niet een paar maanden later moeten afreizen).

foto: een eerste blik op het tekstbestandje "treasure" van 6MB

Terug bij de office vraagt Dr. Wali of we al succes hebben gehad bij giscentrum. Als we vertellen dat we data hebben gedownload reageert Wali enthousiast; Omar wil aanstaande maandag graag van ons de software en met ons naar de toren om ook data te downloaden. Voorlopig even genoeg giscentrum voor de bazungu! We zijn benieuwd of Omar maandag nog aan de data denkt: wij hoeven ons dit weekend in elk geval niet te vervelen!!

Rwandese grasmaaier

In Rwanda zie je veel dit type grasmaaier, ideaal want hij heeft geen snoer en kan dus ook niet stuk gaan (zoals bijvoorbeeld bij je internetverbinding).

Check hier de Rwandese grasmaaier

30-04-2009: Regenmeters plaatsen!

Rwanda kent 4 seizoenen die gekenmerkt worden door afwisselend droge en natte perioden. In de maanden maart, april en mei valt de meeste neerslag, vanaf juni wordt het droog met in extreme gevallen zelfs bijna geen neerslag in juli. Als je neerslag wilt meten, moet je dat doen als het regent (das logisch). Tot dusver is er slechts één regenmeter operationeel: de omgebouwde 5L waterfles in onze tuin... Waren er niet al sinds januari 2 phd studenten actief in deze regio??? Actie!

Gewapend met PVC, maatbekers, trechters, een halve zak cement en natuurlijk duvel om het werk op te knappen gaan we op pad. Op naar de eerste basisschool, het hoofd van de school is bereid tegen een kleine vergoeding elke dag de regenmeter af te lezen. Als locatie kiezen we de schooltuin, en verwijderen eerst wat aardappels. Daarna gaat onze “duvel” aan de slag (jammer, we mogen weer niet het werk doen), praat Omar met de directeur en laten we ons door Dr. Wali op de foto zetten met de lokale jeugd (wel opletten en naar de camera kijken!).

Foto: van links naar rechts: Jan-Pierre, Harmen, Eric, Fabien, Rutger, Bruce, Cristopher, Jean-Paul, Jean Nepo, Baptiste, Bernard and Jean-Franςois (niet op de foto: Omar).

Foto: Omar en het hoofd van de basisschool bij de regenmeter in het (zoete?) aardappelveld, toeschouwers worden d.m.v. een dranghek op afstand gehouden; Dr. Wali kijkt ondertussen het huiswerk van een MSc student na.

Filmpje: dit leren ze hier op school

Op naar de volgende locatie: opnieuw een basisschool! We rijden “het schoolplein” op en worden uitgenodigd in een lokaal, waar we kennis maken met de leraren. Er komen er steeds meer binnen, we vragen ons af of er nog wel wordt lesgegeven. Omar legt de leraren in het Kinyarwandees uit wat de bedoeling is. Wij kijken toe, maken stiekum foto’s en praten wat met Dr. Wali. Voor de zekerheid haalt Rutger de regenmeter op, om de boel wat te verduidelijken. Als Omar klaar is met zijn verhaal over het hoe en waarom van de regenmetingen gaan we naar buiten, op zoek naar een geschikte locatie. Terwijl “de duvel” het werk weer moet opkappen, showen we Amsterdam en Nigeria (waar Dr Wali vandaan komt) op onze GPS, geeft Harmen niet zijn pen weg aan een juffrouw (die er wel heel blij mee is) en meet Dr. Wali een van de juffrouws op. De leraren vergapen zich aan de “bazungu”, ook een piercing vinden ze erg interessant. Volgens Dr. Wali willen ze ons bij de school eigenlijk houden, maar ja we moeten vandaag nog een derde regenmeter installeren!!

Foto: Omar legt uit, regenmeter (toch nog oranje boven in Rwanda)

Foto: Dr. Wali meet de juffrouw op.

Foto: we worden uitgezwaaid!

Omar heeft nog een locatie voor ons in petto, jawel wederom een basisschool. Als we het grote lege schoolplein oprijden (het is uitgestorven) horen we uit een dicht klaslokaal: “ONE, TWO, THREE, FOUR, FIVE, SIX, SEVEN, SEVEN, SEVEN”. Af en toe gaat er een raam van een klaslokaal open, wordt er wat gekeken en moet het raam weer dicht. Van de directeur van de school mogen we een regenmeter plaatsen, maar wel in de schooltuin... Omar is tevreden maar wij zijn kritisch: op een afstand van ca. 3 meter staan klaslokalen: dat zal de regenval in de meter kunnen beinvloeden... Na lang onderhandelen zetten we (lees duvel) de regenmeter een stukje uit de tuin (op het schoolplein). Een echt goede lokatie is het niet, maar als we de meter buiten het schoolplein zetten is ie waarschijnlijk binnen no-time verdwenen. Danmaar een meter hoger, die meter! Terwijl onze duvel lekker bezig is, staan we lekker in de felle zon te verbranden.

Plotseling zit de schooldag er op: BAZUNGU!! Eindelijk aan de slag: foto’s schieten en filmpjes maken!!

We nemen nog een kijkje bij de oude regenmeter, buiten het schoolplein (die het al weer een tijd niet meer doet).

Foto: Wali (l) en Omar (r) bij oude regenmeter

Als we terugkomen zijn de leraren een grote groep kinderen aan het uitleggen dat ze een regenmeter in de schooltuin hebben. Hopelijk zijn ze er zuinig op!

Foto: wat moet dat op ons schoolplein?

Inmiddels heeft ook een grote groep kids de auto omsingeld, bij het wegrijden worden we uitgezwaaid, dit is ook op film vastgelegd.

Weer een tropendag zit er op, dit was wel een hele leuke :)!

29-04-2009: Handen uit de mouwen!

Na 2 weken voorbereiding (voor sommigen onder ons 3 maanden) is het zover: we gaan aan het werk! Als we de kaarten en verhalen mogen geloven, waren er vroeger, in 1991, op een aantal locaties langs de Migina (rivier) voorzieningen waar continu waterstanden werden gemeten. Dit heeft men zeker een jaar lang volgehouden en de resultaten zijn niet meer te vinden. Er is sinds die tijd natuurlijk veel gebeurt (maar daar gaan we het nu niet over hebben), waterstandmetingen hadden even geen prioriteit. Voor ons onderzoek (en dat van Omar) is het noodzakelijk om op een aantal locaties weer continu waterstanden te kunnen meten.

Om 8 uur hebben we met Omar op de markt afgesproken om, in een uurtje, de benodigdheden aanteschaffen. We hopen dat hij het boodschappenlijstje niet vergeten is! Aangezien we vandaag geen auto met chauffeur ter beschikking hebben, luidt de eerste opdracht het organiseren van een taxi. Omar informeert naar de prijs: 20.000 RWF aangezien de chauffeur ook veel moet wachten... En dat kost natuurlijk geld (ook al staan er zeker een stuk of 10 chauffeurs met auto’s werkeloos naar ons te kijken). Zo werkt dat hier in Rwanda!

We vervolgen onze weg naar een ijzerwinkel. Omar tovert zijn bruine envelop tevoorschijn (Omar bewaart hier zijn spullen in), gelukkig is hij het boodschappenlijstje niet vergeten. In de winkel wordt veel gepraat, geknikt en worden de nodige prijzen opgeschreven. Op naar de volgende winkel. Het is inmiddels al bijna 9 uur (dan hebben we afgesproken met Dr Wali), en we hebben nog niks gekocht en nog geen auto. Dat schiet lekker op! Eerst moeten natuurlijk alle prijzen worden vergeleken (het lijkt wel een Hollander!). Hadden we dat gisteren ook al niet gedaan?

Na een beetje wachten voor de winkel, foto’s maken van alles wat een beetje oranje is (het is morgen toch koniginnedag), lopen we naar de office. Omar zal de spullen verder regelen en ons later ophalen. Rond een uur of half elf zijn we dan eindelijk op de plaats van bestemming: er staat al behoorlijk wat volk bij de brug. Met Wali gaan we op zoek naar een goede plek (of beter naar de minst slechte plek) waar we ons plan tot uitvoering kunnen brengen. We hebben nogal wat eisen: de rivier moet recht zijn, de locatie moet goed toegankelijk zijn, en niet onbelangrijk: de hoogte moet goed zijn zodat we er ook hoge waterstanden kunnen meten. We vragen de locals hoe hoog het water bij de brug kan staan bij extreme neerslag en hoe laag de waterstand is in het droge seizoen.

Dr. Wali heeft zijn oog laten vallen op een plekje net naast de brug (onder de brug schijnt moeilijk te zijn: je hebt daarvoor minstens een brief nodig van de burgemeester of erger, natuurlijk inclusief handtekeningen en stempels). Verder van de brug is ook geen optie, hier komen locals elke dag grind scheppen uit de rivier om te verkopen... De locatie die Omar en Dr Wali hebben uitgekozen is net naast de brug, we blijven een beetje sceptisch: eerst zal een hele bult grond moeten worden uitgegraven, om vervolgens weer terug te worden geschept. Aangezien de grond vooral uit rivierafzettingen zal bestaan (zand en grind) denken wij (domme Hollanders) dat er een enorme bouwput zal moeten worden gegraven, aangezien we tot onder de grondwaterspiegel moeten en de put dus steeds weer zal instorten. Kan dat nou niet anders? We krijgen als antwoord dat we ons geen zorgen hoeven te maken: dat kunnen deze vakmensen wel!! We zijn benieuwd... Dr. Wali vertelt Omar waar onze constructie moet komen, aan Omar de taak de aanwijzingen goed te vertalen en over te brengen op de graafploeg, onder leiding van iemand in een versleten “duvel” shirt. Hier krijgen we dorst van!

Foto: de graafploeg is lekker aan het werk, bazungu houdt toezicht

Met een mannetje of 10 gaat men goed gehumeurd aan de slag. Binnen de kortste keren is er al een behoorlijke hoeveelheid grond verplaatst en worden de nodige grappen over “bazungu” gemaakt. Toch vervelend als je niet weet waar ze het over hebben, maar wel weet dat je in de maling wordt genomen. Plotseling worden er gekapte bomen aangevoerd. Waar zouden die voor zijn? We gaan blijkbaar “even” de rivier omleggen. In de rivier gaan de gekapte bomen de grond in, komt een boom over dwars, zijltje ertussen, en klaar. Hmm misschien is dit toch niet zo makkelijk... Er moet nog even een extra geul voor de rivier worden gegraven, goed idee!! Oh een nieuwe tegenvaller: daar waar de nieuwe geul moet komen zit de fundering van de oude brug...

Foto's: "even" dat riviertje omleggen, met een stuk zeil

Daar komt Omar aan met een enorme pvc buis en een trechter: waar de regenmeter moet komen? Eeehm regenmeter?? We zouden hier toch helemaal geen regenmeter plaatsen? Die zouden we toch bij scholen neerzetten? Waarom hebben we die pvc pijp vandaag eigenlijk meegenomen? Rare jongens...

Foto: nee Omar, die regenmeter bewaren we voor morgen!

Het graven schiet al lekker op: zo stilaan bereiken we het grondwater. Daar wordt het lastig: het gat stort steeds in... Tja en dan zijn we ook nog veeleisend: de constructie moet zo diep, dat we in de pijp altijd de waterstand kunnen lezen, dus ook in het droge seizoen. Ze zijn hier zeker nog nooit op het strand geweest dan hadden ze wel geweten dat dit een lastig klusje zou worden! We proberen uit te leggen dat dieper graven steeds zal leiden tot het instorten van de bouwput. Misschien kunnen we proberen de boel tegen te houden, bijvoorbeeld met houten palen? Nee, dat is te duur (er staan inmiddels wel een stuk of 12 palen “werkloos” in het water...).

Dan gaat het regenen, eerst een beetje en dan hard!! Iedereen onder de brug, lekker knus. Dr. Wali vermaakt zich met het opmeten van de brug (?), wij vermaken ons met het maken van groepfoto’s.

Foto: schuilen onder de brug

Als het droog is gaat de graafploeg weer aan de slag. Wat minder voortvarend dan voor de bui. Toch begint het er langzaam op te lijken, zal het dan toch lukken?? Dan moet Dr. Wali ineens naar de office, en moet Omar “even” wat spullen wegbrengen. Kan dat niet even wachten? Nee dat moet echt nu, anders moet de taxichauffeur langer wachten (en meer geld krijgen). Maar, zo verzekert hij ons, hij is zo weer terug. We vragen of dat wel zo handig is, aangezien wij geen Kinyarwandees spreken. Maar nee, het is geen probleem, Omar is zo weer terug en de graafploeg onder leiding van de Duvel weet wat ze moet doen.

Foto: een bouwput die maar blijft instorten...

Mooi is dat!! Op het moment dat het er op aan komt mogen wij het opknappen... Als dat maar goed gaat. Natuurlijk komen al gauw weer de eerste “bazungu” opmerkingen langs, ze durven toch meer als Dr. Wali en Omar niet in de buurt zijn. Het graven gaat niet meer zo snel: iedereen lijkt een beetje moe te worden. Bovendien komt men niet meer dieper: de geul stort steeds weer in (tja wie had dat nu van te voren kunnen bedenken?). We proberen duidelijk te maken dat iemand met een emmer water uit de bouwput moet blijven scheppen. Zo af en toe doet iemand dit, maar stopt dan weer. We proberen duidelijk te maken dat ze moeten proberen met hun handen de geul dieper moeten maken en de pijp beetje bij beetje dieper moeten duwen. Door al dat geschep blijft de boel maar instorten, en de pijp is maar 5 centimeter breed... Een geul van 2 meter breed is dus echt niet nodig, jongens! Het lijkt er op dat ze niet meer veel zin meer hebben (niet zo gek na ruim een halve dag in de zon)... Harmen besluit om de handen uit de mouwen te steken en om het dan maar even voor te doen. Met als resultaat:

- een diepere kuil;
- een kuil die niet meer breder wordt;
- een gescheurde nagel;
- vreemd kijkende Rwandezen;
- iemand die Rutger’s hand vasthoud omdat ie bang is dat de kuil instort met een blanke er in (overigens schijnt handje vasthouden hier normaal te zijn);
- en ja hoor: een ingestorte kuil!!!
- (gelukkig springt harmen op tijd opzij/omhoog)

Foto: we zitten toch al een stukje onder het waterniveau van de rivier!

Dat was het dan: dieper gaat vandaag niet meer lukken. In Portugal zouden we zeggen: well depth boys!! De graafploeg lijkt niet meer in beweging te krijgen, dus we besluiten dat het mooi is zo. Alleen moet de pijp nu nog zo horizontaal mogelijk richting de rivier worden gelegd... Hoe leg je dat uit in het Kinyarwandees? We komen handen tekort! Aangezien de ploeg het meeste van zijn kruit heeft verschoten, willen ze onze aanwijzingen ook niet meer begrijpen. Waar is Omar? Help!!

De pijp wordt er ingelegd (zo diep en zo recht mogelijk, maar zeker niet diep en recht genoeg) en het gat wordt gevuld... Zijn we klaar? Nee jammer jongens, maar die enorme bouwput van jullie moet ook weer worden opgevuld. Men kijkt nogal sip: waarschijnlijk had niemand verteld dat er niet alleen in de diepte moest worden gegraven... Waar is Omar? Met een hoop gemopper begint men met de enorme hoop grond het gat te vullen. Ook de boom, die een goede beschutting vormde voor de plek waar we de pijp willen kunnen afsluiten, moet er aan geloven.

Eindelijk is Omar terug... Waar was je nou?? “Sorry for the delay, guys...”. Toch leuk: op het “moment supreme” zijn Omar en Dr. Wali weg en sta je daar met locals waar je niet mee kunt communiceren. Verbijsterd kijkt Omar naar de broek van Harmen: “WHAT HAVE YOU DONE??”

Hopelijk is het eindresultaat voldoende om ook in de droge periode waterstanden te kunnen meten... Morgen maar eens kijken hoeveel water er in de pijp staat, er is nu toch niks meer aan te doen!

Foto: een tutsi laat zijn koeien uit, een hutu wast zijn fiets

Foto: Hup jongens, gooi dicht dat gat!

Met Omar erbij kunnen we duidelijk maken dat de kuil toch echt verder moet worden opgevuld en kunnen we stilaan gaan denken aan het maken van cement: om onze metalen casing (ter bescherming van de pijp en de dure meetapparatuur die in de buis komt te hangen) te plaatsen. “Duvel” blijkt erg handig met cement, en laat de nodige steenbrokken aanvoeren. Als alles gereed lijkt te zijn wordt er een local aangesteld die gedurende de nacht op de casing mag letten, aangezien we vermoeden dat het cement dan nog niet droog is. We delen de nodige “boxen” uit (ook in Rwanda erg populair) en gaan richting office: wat een (tropen)dag!!

Foto: Omar (l) en Duvel (r) plaatsen de casing in het cement

Wist je dat...

- Internet het hier vaker niet dan wel doet?
- Ons leefritme hier behoorlijk is aangepast?
- Wij er nu meestal om 21.00 wel in liggen?
- Maar dan ook om 07.00 weer uit de veren zijn?
- Iedereen hier z’n huisvuil verbrand?
- Het daarom buiten enorm stinkt?
- Wij dus niet weten wat we met ons afval aanmoeten?
- Harmen graag spullen van iemand anders uitdeelt?
- Hij wel een schooljufrouw heel blij wist te maken met Rutgers pen?
- De konijnen hier doorgaans los in het hok zitten?
- De gekko inmiddels weer gesignaleerd is?
- Er een kikker achter de koelkast zat?
- De kakkerlakken inmiddels al over tafel lopen?
- (We hier geen Feyenoord-fans of Hutu’s mee bedoelen?)
- En er een enorme spin in de badkamer zat?
- Wij een actief uitzettingsbeleid voeren tegen al dit ongedierte?
- Verdonk hier nog een puntje aan kan zuigen?
- Wij zelfs de ‘deathpenalty’ overwegen bij herhaaldelijke overtreders?
- Een gekko echter niet voor 1 gat te vangen is?
- Wij ook een enorm gat in het plafond in onze keuken hebben?
- We hopen dat dit voor de afvoer is?
- Maar dat nog niet helemaal zeker weten?
- Het in ieder geval wel voor een enorme aanvoer van huisdieren zorgt?
- Er ook al een dode muis gesignaleerd is?
- Dit helaas een digitale muis is die van de tafel afgleed en het nu niet meer doet?
- Internet het afgelopen week helemaal niet deed?
- Er in de office de laatste weken alleen maar koffiebonen zijn en geen molen?
- Een hamer en een theedoek in dit geval wonderen doet?
- Wij elke dag ruim een half uur lopen om bij onze office te komen?
- Dit een soort bedevaartstocht is, in de hoop op verse internet en een goede koffieconnectie?
- Dit tot nu toe erg tegenvalt?
- Maar wij de moed niet opgeven?
- (we misschien ook wel een beetje verwend en verslaafd zijn aan koffie en internet?)
- De avocado niet ver van de boom valt?
- Een gemiddelde rookmachine in het niets valt bij de (vracht)auto’s die hier rondrijden?
- Een rookmachine wel lekkerder ruikt?
- Alle kinderen in Butare wel enkele woordjes Engels spreken?
- Namelijk: “give me money sir!” ?
- De kids buiten Butare een stuk leuker zijn?
- Ze bij de locale ‘Chinees’ zelfs verscheidene tofu-gerechten hebben?
- De tofu hier echter wel in ruim 66% van de gevallen op is?
- Ook de de kippen en varkens niet altijd op tijd in huis gehaald zijn door de Chinees?
- Wij nog steeds geen idee hebben hoe de menukaart hier nou precies werkt?
- Wij inmiddels ook al een ‘twee-en-zeventiger’ ontdekt hebben?
- De locals hier hele oude/versleten voetbalshirtjes dragen?
- De eerste (en tot nu toe enige) Nederlandse voetballer die hier gespot is, van Persie is?
- Wij ook al een shirtje van Ajax gesignaleerd hebben?
- En uiteraard nog geen kakkerlakken?
- Behalve dan die ene oud-kakkerlak die nu bij Arsenal speelt?
- Shirtjes in de categorie ‘Jezus is geweldig’ nog populairder lijken dan voetbalshirtjes?
- We af en toe post krijgen in het Kinyarwandees?
- We hier dus helemaal niets van begrijpen?
- Maar dat we hierdoor wel de maandelijkse ‘Communual Day’ gemist hebben?
- Wij hiermee behoorlijk verzaakt hebben?
- Er op deze laatste zondag van de maand gezamenlijk zaken van algeheel belang aangepakt worden?
- De gaten in de weg bijvoorbeeld opgevuld worden met brokken steen?
- Deze weg na de eerstvolgende regenbui ‘gewoon’ weer verandert in een erosiegeul?
- Rutger pinball ontdekt heeft op de computers in de office?
- Rutger het record van die Afrikanen hier wel ff gaat verbeteren?
- Rutger het erg lonely aan de top vindt?
- Terwijl er welgeteld 0 highscores vermeld stonden?
- Wortels hier maar 7 cent per stuk kosten?
- En een tros banaantjes maar 30 cent?
- Een waterkoker echter niet te betalen is?
- Bier in de supermarkt duurder is dan in een restaurant?
- De tuinman op z’n kop kreeg van Omar en de chauffeur omdat hij de blaadjes op het erf niet allemaal netjes had opgeruimd?
- Wij het niet helemaal met deze kritiek eens waren... ?
- Wij het sowieso al totaal overbodig vinden dat elke dag onze stoep geveegd en het gras (met een kapmes) gemaaid wordt?
- En het al helemaal belachelijk is dat zelfs de aarde in de tuin aangeveegd wordt?
- Dit allemaal ook nog eens vanaf 06.00 uur ‘s ochtends precies voor onze ramen gebeurd?
- Rutger zn eerste paracetamolletjes gegeten heeft?
- Wij na twee en een halve week pas de eerste mannelijke ‘oudjes’ op straat gezien hebben?
- Dat wil zeggen: ouder dan 50?
- Dit schrikbarend veel zegt over de gemiddelde levensverwachting hier?
- En over de omvang van de genocide van 1994?
- We verdwaald waren in Taba, ’s avonds?
- De zaklamp en GPS in dit soort gevallen uitkomst biedt?
- Wij een rondje om de kerk hebben gelopen?
- Wij nog steeds geen pan hebben?
- Je water echter ook kunt koken in een plastic flesje?
- Deze truck geleerd is van Discovery Channels “Ray Mears Extreme Survival”?
- Harmen dus toch nog iets geleerd heeft tijdens het Carnavalsweekend bij Nicole?
- Al onze wasbakken nog steeds lekken?
- En de lamp ook nog steeds stuk is?
- Wij daarom al het meubilair in 1 hoek van de kamer hebben geschoven?
- Hopelijk de huisbaas hier binnenkort iets aan gaat (laten) doen?
- Wij het echter anders ook wel overleven hier?
- Omar en dr. Wali altijd met glimmende laarsjes het veld in gaan?
- Deze laarsjes elke dag gepoetst worden door de schoonmaakster voordat we het veld in gaan?
- De laarsjes ook aangaan als het droog is?
- Onze koffiemokken ook elke dag voor ons gepoetst worden?
- Wij het wat dat betreft hier heel wat beter hebben dan in de O4-gang?
- Koffie drinken hier trouwens ook geen streepjes kost?
- Maar we nog wel steeds in afwachting zijn van de eerste koekjes bij de koffie?
- Dr. Wali zijn favoriete speeltje het meetlint is?
- Hij hier ook vrouwen mee opmeet?
- Omar z’n handen liever niet vuil maakt?
- Hij zelfs een PVC-buisje doorzagen uitbesteed?
- Hij heel content is met alle nieuwe apperatuur die hij voor zijn onderzoek gekregen heeft?
- Hij dit alles meteen meeneemt het veld in?
- Hij daarvoor niet even de handleiding gelezen heeft?
- En bijvoorbeeld de bijgeleverde batterijen meeneemt?
- Internet het alweer niet doet?
- De eerste Nederlander ook al gespot is?
- Dit een 70-jarige oud-zeeman uit Wageningen is, die op zijn oude dag hier nog even een jong blaadje geplukt heeft?
- Wij ons afvragen hoe een zeeman in Centraal Afrika terecht komt?
- Tuinstoelen hier helemaal hip zijn?
- Zelfs de meest chique restaurants hier tuinstoelen hebben?
- En wij op tv zagen dat ook het Rwandese parlement in witte kuipjes zitting heeft?
- De avocado’s hier 3x zo groot zijn als in Nederland?
- Harmen van alle mannen in Butare het langste haar heeft?
- Wij hier nog geen enkele kraan zijn tegengekomen die zonder speling zit vastgemaakt aan de wasbak?
- Een kraan dus altijd met twee handen opengdraaid moet worden?
- De wasbak in het toilet op de Uni een emmer als afvoer heeft?
- Als je de kraan hier iets te ver opendraaid (met twee handen inderdaad), het water langs de emmer direct op je schoenen terecht komt?
- De wc’s op de Uni kapotte ramen hebben?
- Je daardoor tijdens het ‘kleien’ onaangenaam verast kan worden door een plotseling opkomende tropische regenbui?
- We achter het gordijn op de vensterbank van onze douche een hele verzameling glas gevonden hebben?
- We blij zijn dat er hierdoor geen gewonden zijn gevallen?
- Internet het nog steeds niet doet?
- De brommer-taxi’s stukken karton als spatbord gebruiken?
- De fiets-taxi’s hier helemaal mooi versierd zijn met toeters en bellen?
- Je hier wel met z’n 3en op kunt, vanwege de pakjesdrager extensie?
- Een fiets in Rwanda doorgaans niet voor pakjes, maar voor meerdere zakken cement van 25 kg gebruikt wordt?
- Of voor 20 tuinstoelen?
- Mobiel bellen hier een soort status-symbool is?
- Iedereen altijd en overal ongegeneerd aan het bellen is?
- Het ook heel normaal is om met ‘wildvreemden’ meteen telefoonnummers uit te wisselen?
- Er dus ook door Omar en Wali heel wat afgebeld wordt; bijvoorbeeld tijdens het installeren van een regenmeter?
- Zij zich allebei wel afvragen waarom hun telefoonrekening zo hoog is?
- Wij dit niet zo vreemd vinden?
- Omar zich sowieso altijd veel te druk maakt om geld?
- Hij hier volgens Wali ook niet zo goed in is?
- Wali aan Omar de kunst van het afdingen aan het leren is?
- En dat terwijl Wali geen ‘local’ is, en Omar wel?
- “No, no, no, I know the price!” de grote truck is?
- Wij inmiddels ook al last hebben van de eerste verkeerd verbonden Rwandesen?
- Dit misschien ook wel hijgers of stalkers zijn?
- Maar wij toch vrijwel niks van dat Kinyarwandees begrijpen?
- Wij een hele lekkere, voedzame en gemakkelijke studentenhap gevonden hebben?
- Het bij dit ‘lopend buffet’ heel normaal is om je bord zo vol mogelijk te scheppen?
- Er wonderbaarlijk grote constructies gebouwd worden op een klein bordje?
- Vooral studenten ‘civil engineering’ hier heel erg goed in zijn?
- Wij deze kunst inmiddels ook al aardig onder de knie beginnen te krijgen?
- Wij dit echter nog wel op tijd weer moeten afleren?
- Omdat we anders straks in de Mensa van de VU 4x de normale prijs moeten betalen?
- De mensen hier zich dat niet voor kunnen stellen?
- Ze dit vinden omdat “men dan de borden maar wat groter moeten maken”?
- Al onze bijzondere indrukken en verwonderingen van ons af schrijven heel goed werkt?
- Dat deze weblog dus eigenlijk meer een dagboek is?
- En we al die stukjes ook voor ons zelf schrijven; niet alleen voor jullie?
- Internet het nog steeds niet doet in heel Butare?
- Er kennelijk ergens een snoertje los zit?
- Wij nu gelukkig eventje gebruik kunnen maken van de pasgekochte modem van Omar?
- Wij deze wistjedatjes dus nu maar snel op de blog zetten?
- Het nu dus over is met de pret?

Update indrukken + 25-04-2009: Er op uit!!

Inmiddels zijn we ruim een week in Rwanda en beginnen we in Butare al aardig de weg te vinden. Ook hebben we de eerste hollander gesproken, hebben we een bankrekening (de baas van de bank is onze buurman) en spreken we onze eerste woordjes Kinyarwandees. Dit laatste is erg belangrijk, het is voorlopig ons enige wapen tegen de locals, die ons ongegeneerd aan- en nastaren . We zijn begonnen met “muraho” (goedendag) en zijn dit langzamerhand aan het uitbreiden, met bijvoorbeeld “mwaramutse” en “mwiriwe” (goedemorgen en goedemiddag/avond). Na een tijdje kwamen we erachter dat veel Rwandezen onze groet beantwoorden en ons vervolgens testen door te vervolgen met “amakuru” (hoe gaat het). Wanneer je antwoordt met “ni meza” (met mij gaat het goed) krijg je een lach of een duimpje omhoog. Alleen moet je dan zorgen dat je weg bent, want de zinnen die dan komen zijn (voorlopig nog) onnavolgbaar. Gelukkig hebben we nog genoeg tijd om onze skills te verbeteren! Het volgende zinnetje dat op ons lijstje staat is overigens “that’s not my name”, dit lijkt ons het perfecte antwoord op de talloze keren dat we voor “muzungu” (blanke, mv) of "bazungu" (blanke, ev) worden uitgemaakt. We houden jullie op de hoogte van de reacties!!

De hoofdstraat van Butare is zo ongeveer de enige geasfalteerde straat en is ’s avonds vrij goed verlicht. De overige straten zijn niet verhard en ’s nachts pikdonker. In Taba (het Oud Zuid van Butare) staan overigens wel lantaarnpalen, maar deze zijn bijna helemaal gestript. Alles wat ook maar enigszins waarde heeft is eraf gehaald. Een zaklamp is in dit deel van Afrika “essential”, zonder een lampje is het onmogelijk je huis terug te vinden, de poort voor je huis te openen, de plassen te ontwijken en niet in een of andere geul voor waterafvoer te stappen (of in een van de andere duizend kuilen). Het gegeven dat werkelijk alles van waarde verdwijnt wanneer er niet iemand toezicht houdt belooft overigens niet veel goeds voor onze meetapparatuur! We zijn gewaarschuwd…

Foto: een typisch Rwandese lantaarnpaal: waarom doet ie het niet dan?

Tot nu toe lijkt Rwanda nog steeds een veilig land (hopelijk blijft dat zo) en kun je ook in het donker zonder problemen over straat. Een enkele keer zijn we getuige van een opstootje, waarbij iemand (die iets probeert te stelen?) flinke klappen krijgt. Op straat kom je geregeld politie tegen (bewapend met geweer) en veel “mannen in rode pakken” (bewapend met een stok voor een corrigerende tik). Ook rijden er af en toe legertrucks door de hoofdstraat, met achterop een handvol soldaten. Voor de verschillende bankfilialen zit standaard iemand met een flinke blaffer: aan de ene kant wel fijn op het moment dat je een half miljoen RWF moet ophalen om je huur te betalen, maar kan dat nou niet anders?

Foto: wat zou jij doen met een half miljoen? (wij betalen onze huur ermee...)

Foto: onze poort en (toevallig?) passerende soldaat

25-04-2009: Er op uit!!

Na een teleurstellend verlopen vrijdag, besluiten we de volgende dag vroeg op te staan om te voet een deel van ons onderzoeksgebied te verkennen. We besluiten onze fieldkit met chemicalien en monsterflesjes mee te nemen, zodat we, in het geval we riviertjes tegenkomen, deze kunnen bemonsteren en analyseren. We staan vroeg op en zijn om 8 uur in Butare om eten in te slaan. Voor de tocht die we in gedachten hebben willen we een flinke voorraad brood inkopen. Opmerkelijk genoeg is Butare uitgestorven: werkelijk alle winkels zijn dicht, er is (bijna) niemand bij de anders overvolle markt. Zelfs de hotels zijn niet open… Is dit een normale zaterdag (vorige week was toch echt alles open) of is er iets anders aan de hand? We besluiten, uitgerust met een komkommer, 1.5 liter water en een beetje jam, toch in elk geval de weg langs het vliegveld af te lopen, daar zijn we nog niet geweest. Na een stukje lopen bereiken we het vliegveld (niet veel meer dan een landingsbaan). In de bomen langs de weg zijn kinderen takken aan het afbreken/verzamelen, die ze in grote bossen op hun hoofd ergens naar toe vervoeren. Waar naartoe weten we niet, maar zo gauw we hier meer over weten bent u uiteraard de eerste die het leest (houdt het blog in de gaten!). In de verte zien we de 2247 meter hoge “Monte Huye” (zie foto).

Foto: Mont Huye (2247m)

We lopen door om te kijken of er een weg is in de richting van het dal wat deel uitmaakt van ons onderzoeksgebied. We komen in een klein straatje met leuke, kleine huisjes. Op een informatiebord staat te lezen dat deze huisjes een overblijfsel zijn van het koloniale verleden en gebouwd door Belgen.

Aangezien de straat de goede richting opgaat, lopen we verder. Uit een zijstraat horen we plotseling “buzungu!!” (blanken) en worden we bestormd door een groep kinderen. Na de eerste beleefdheden zoals “bonjour” en “how are you” en de nodige handjes inclusief box-en worden de bedoelingen al gauw duidelijk: “give me money sir”!! We lopen stug door en zijn blij als een wat oudere jonge de kinderen wegstuurt. We dalen af en bevinden ons vanuit het niets plotseling op een kerkhof. Gelukkig loopt het paadje niet dood en hebben we een mooi uitzicht over het dal en de rijstvelden (geen mais).

We passeren een “kiraro” (brug) waar een kleine “umugezi” (rivier) onderdoor stroomt. Deze zouden we graag willen monsteren en analyseren, maar waar is de schaduw?? Is het niet het regenseizoen? We lopen terug naar de brug en openen onze koffer. Binnen no time staan er zeker 30 kinderen om ons heen, om te kijken wat we doen: “daar gaan we Faber!”. De handige filters (niet de kant en klare die we gewend zijn) laten ons in de steek, het monsteren lukt voor geen meter. Aangezien we geen monster kunnen nemen heeft titreren ook weinig zin dus besluiten we alleen de pH en EC te meten. Grr er lukt tot nu toe helemaal niks!! We pakken de boel in, zeggen tegen beter weten in “ bye!” en vertrekken. Uiteraard worden we gevolgd. De groep dunt gelukkig snel uit, slechts twee kleine dapperen blijven ons achtervolgen. Onderweg passeren we nog een groep kinderen die hun geitjes aan het uitlaten zijn. Na een beetje aandringen willen een paar wel met ons op de foto.

Foto: Je ziet ze denken: "wat een megohol" (op zijn Nederveens)

Langzamerhand krijgen we toch wel erg trek, geen ontbijt en ook geen eten mee… Gelukkig geeft de GPS aan dat we niet ver zijn verwijderd van the office: ruim een kilometer (tenminste als je het loopt in een rechte lijn). Na een kleine 2 kilometer en talloze “ bonjours”, “muraho’s” en “mwaramutse’s” komen we bij een klein pad welke ons tot de ingang van het universiteitsterrein brengt!! We hebben zin om ons even lekker op te sluiten in onze eigen (koele) kamer en een lekkere bak koffie te zetten. Het koffiezetapparaat zit nog vol oude, koude koffie en de sleutel van het toilet is spoorloos… We kunnen het koffiezetapparaat dus niet gebruiken: dan maar een kopje warme chocolademelk met suiker voor wat energie!! Om een uur of 1 vertrekken we richting de markt voor een goede lunch. Hopelijk is er inmiddels wat open!

We hebben geluk en kunnen ons bij een hotel (welke Dr Wali ons heeft aangeraden) te goed doen aan een vol bord met eten (rijst, patat (friet voor onze belgische volgers), boontjes, gebakken banaan (ja hoor banaan?) en salade. We trakteren onszelf op een colaatje om onze bloedsuikerspiegel weer op peil te brengen. Op de terugweg kopen we 2 stokbroden (ook maar vast een voor morgen voor het geval dat) en lopen naar huis. Rwandezen vinden een “bazungu” met 2 “umugati” (broden) maar niks. Wat kan ons het schelen: morgenvroeg hebben we in elk geval eten!

De internetverbinding...

Hallo allemaal!!

Hier dan eindelijk een update van ons blogje!! Hier in Butare gaat alles goed, alleen is sinds een week de kabel die verantwoordelijk is voor de internetverbinding gebroken. Alle belangrijke mensen hebben hier een wireless verbinding, dus hebben ze niet zoveel haast bij het repareren van onze internetverbinding... We zijn benieuwd hoelang dit nog duurt!!

Voor vanavond hebben we echter de hand weten te leggen op een exclusieve wireless verbinding (als bazungu heb je toch privileges). Vanavond dus eindelijk een update!! Zo'n modempje kost al gauw 200.000 RWF werd ons verzekerd!

Oh ja: zo ziet in Rwanda je verbinding er uit als het allemaal goed functioneert!! Heerlijk als je er achter komt dat je (nog) wat moet downloaden, bijvoorbeeld ten behoeve van een weerstation in de buurt...



269 bytes per seconde: geduld is hier een schone zaak!!